Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Nederland energieneutraal

Logo http://ipo.pageflow.io/energietransitie
Video


Nederland werkt hard aan een duurzame energievoorziening. De uitstoot van CO2 moet sterk omlaag, het energieverbruik teruggebracht en het toepassen van schone, duurzame energie moet sterk worden uitgebreid. De uitvoering van het Nationale Energieakkoord en de afspraken uit het Klimaatakkoord in Parijs om in 2050 energieneutraal te zijn, raken iedereen. Overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke partijen moeten zich er allemaal voor inzetten. Dat vraagt om samenwerking op alle niveaus: nationaal, lokaal én regionaal.

Naar boven
Video

Het verduurzamen van onze energievoorziening betekent feitelijk een transitie naar een nieuwe energiehuishouding. Een dergelijke verandering heeft zich in het verleden vaker voorgedaan. En altijd voltrok die zich in nauwe verbondenheid met de regio: denk aan de kolenwinning in het zuiden en de gaswinning in het noorden. De houtwinning in het midden en oosten van ons land en de turfwinning op vele andere plekken in Nederland waarmee we regionaal in onze energiebehoefte voorzagen. En aan de vele windmolens, vooral in het westen van het land, die hele industrieën draaiende hielden.

Naar boven

Provincies kennen de regio, weten wat er speelt en wat de mogelijkheden zijn. Bovendien zijn ze uitstekend in staat overheden, bedrijven en uiteenlopende maatschappelijke partijen rond dit thema bij elkaar te brengen en het transitieproces regionaal samen met gemeenten en waterschappen in goede banen te leiden. Dat kan het beste op basis van een Nationaal Programma Energietransitie waarbij de uitvoering in de regio komt te liggen. Vanuit hun regionale kracht kunnen de twaalf provincies vervolgens de energietransitie organiseren op basis van een regionale energiestrategie.

Naar boven

In Overijssel en Gelderland werkt men al met regionale energiestrategieën. In deze meerjarige provinciale programma’s werken diverse partijen samen aan ambitieuze doelstellingen op het gebied van energiebesparing. Samen streven ze naar grootschalige productie van hernieuwbare energie.

“Een regionale energiestrategie is een programma van alle partners in de regio. Alle inwoners worden uitgenodigd om mee te doen en lokale initiatieven worden gestimuleerd.”

Naar boven

Overal in ons land werken provincies nu al samen met grote en kleine bedrijven, hogescholen en universiteiten aan slimme, innovatieve energieoplossingen. Elke regio heeft wel z’n eigen ‘specialiteit’: lichttechnologie in het zuiden, windenergie in Flevoland en aan de Noordzee- en Waddenkust en bijvoorbeeld getijdenenergie in Zeeland en Zuid-Holland. Daardoor is er in de meeste regio’s vaak al een stimulerende voedingsbodem aanwezig voor vernieuwende oplossingen. De overgang naar duurzaam biedt dan ook tal van economische kansen. En dat zorgt weer voor veel werkgelegenheid. Ook om die kansen te verzilveren zijn de ogen op de provincie gericht.

Naar boven

Met steun van de provincie Groningen is op de Zernike Campus de Energy Academy Europe gerealiseerd: hét nieuwe topinstituut voor onderzoek en innovatie op het gebied van duurzame energie. Het nieuwe gebouw is zelf een icoon op het gebied van duurzaamheid. Op een Energy College worden technici opgeleid die nodig zijn voor bijvoorbeeld de offshore windindustrie in de regio.

“De energietransitie vraagt in de regio om innovatie en de juiste arbeidskrachten. In Groningen maakt men daar werk van!”

Naar boven

In veel regio’s heeft de provincie een belangrijke rol bij initiatieven waarbij gemeenten, kennisinstellingen en bedrijven betrokken zijn. Zoals Limburg Economic Development in Zuid-Limburg, Fotonica (lichttechnologie) in de Eindhovense regio en in Twente. Deze initiatieven stimuleren innovaties die op hun beurt vaak weer bijdragen aan de verduurzaming van de maatschappij. Daarnaast ontstaan door het bij elkaar brengen van partijen nieuwe samenwerkingsverbanden, komt ruimte voor startups en groeit de werkgelegenheid.

Naar boven

De energietransitie raakt ook onze mobiliteit. Het verduurzamen daarvan bereiken we niet alleen via schonere auto’s, maar ook door meer ruimte te bieden aan fietsers en bijvoorbeeld schoon openbaar regionaal vervoer. Ook dat is typisch iets dat vraagt om een regionale aanpak. Provincies zorgen immers voor regionale verbindingswegen, bruggen en aantrekkelijke doorgaande routes voor fietsers. Duurzame mobiliteit moet liefst wel hand in hand gaan met een betere bereikbaarheid én een goede inpassing in het landschap. Provincies spelen dan ook een sleutelrol als het om dit soort vragen gaat.

Naar boven

De provincie Noord-Brabant stelt strenge eisen op het gebied van duurzaamheid bij de concessieverlening voor het regionale OV. Hierdoor rijden er in de regio Eindhoven en Helmond sinds kort 43 volledig elektrische – en dus emissievrije- bussen rond. Door supersnelle en innovatieve laadtechniek zijn deze bussen in een half uur opgeladen.

“In Brabant rijdt de grootste emissieloze busvloot van Nederland en Europa!”

Naar boven

Niet alleen Noord-Brabant werkt aan de verduurzaming van de mobiliteit. Zo streeft de provincie Zuid-Holland naar de energieneutrale bouw én beheer van de provinciale wegen N470 en de N211. In Utrecht is de provincie betrokken bij het Smart Solar Charging-project, waarbij woonhuizen van energie worden voorzien die met elektrische auto’s is opgewekt. En via oplaadpunten voor elektrische fietsen bij bushaltes stimuleert Friesland het gebruik van openbaar vervoer. Stuk voor stuk voorbeelden waarbij mobiliteit en duurzaamheid hand-in-hand gaan.

Naar boven

De provincie is vaak ook aandeelhouder in de netbeheerbedrijven die verantwoordelijk zijn voor energienetwerken overal in ons land. Daarnaast ziet de provincie toe op de naleving van wetgeving als het gaat om uitstoot en verbruik door bedrijven. Vanuit die twee rollen kunnen provincies directe invloed uitoefenen. Zo kunnen ze energiebesparing bij bedrijven bevorderen en desnoods afdwingen en stimuleren dat de energie-infrastructuur sneller verduurzaamt. Ook kunnen provincies het tempo van de transitie in de regio nauwlettend in de gaten houden.

Naar boven

In Zuid-Holland werkt de provincie via een Programmabureau Warmte Koude Zuid-Holland samen met 32 andere publieke en private organisaties aan een warmtenetwerk waarmee in 2020 350.000 woningen én 1.000 hectare glastuinbouw verwarmd worden met duurzame warmte. In Noord-Holland was de provincie initiatiefnemer van een gelijksoortig initiatief: een regionaal warmtenet voor de Metropool Regio Amsterdam dat aan een warmtevraag van liefst een half miljoen woningen kan voldoen.

Naar boven

In diverse regio’s vindt de aanleg van warmte-koude-netwerken plaats. En net als bij de plaatsing van bijvoorbeeld windturbines ziet de provincie toe op een goede inpassing in het landschap. Dat is één van de kerntaken waar provincies ruime ervaring mee hebben. Denk bijvoorbeeld aan grote projecten zoals de dijkversterking in Groningen en Waalweelde in Gelderland, waarbij het niet alleen gaat om ‘veilig’ en ‘mooi’ maar ook om ‘economische sterk’ en ‘duurzaam’. Via een integrale aanpak slagen de provincies er als regionale overheid in diverse doelen tegelijk te realiseren.

Naar boven

Nieuwe vormen van energieopwekking, zoals windturbines, zonneparken en warmtenetwerken moeten ook een plek in het landschap krijgen. Uiteraard op een zorgvuldige manier. En met oog voor diverse grote en kleine belangen van vele partijen. Maar soms ook in een nauw partnerschap met bedrijven, burgers of maatschappelijke partijen. Maatwerk dus, dat om die reden ook het beste op regionaal niveau en onder provinciale aansturing uitgevoerd kan worden.

Naar boven

Onder de noemer Groene Cirkels geven provincie Zuid-Holland, bierbrouwer Heineken en de universiteit Wageningen samen het nieuwe energielandschap vorm. In samenspraak met lokale partners worden windmolens geplaatst voor de energievoorziening van Heineken en tegelijkertijd wordt gewerkt aan een bijenlandschap om de bijensterfte tegen te gaan.

“De duurzaamheidsambities van Heineken werken als katalysator om de gehele omgeving te verduurzamen.”

Naar boven

In Flevoland heeft de provincie met het Regioplan Windenergie het voortouw genomen om de verrommeling van het landschap door windturbines tegen te gaan. Oude molens worden vervangen door nieuwe met een groter vermogen. Daarnaast vindt een concentratie plaats van windturbines op enkele plekken in Flevoland. Het landschap ziet er straks veel beter uit, terwijl de opbrengst hoger is.

Naar boven

Vaak is geld hét middel om grote en kleine initiatieven in de regio vooruit te helpen. Alle provincies beschikken over energie- en innovatiefondsen om lokale en regionale energieprojecten sneller van de grond te krijgen. Soms via subsidie, soms via leningen. Veel provincies werken met slimme revolverende fondsen zodat schaarse middelen steeds opnieuw kunnen worden ingezet . Daarnaast kunnen provincies helpen regionale initiatieven te bundelen zodat ze interessant worden voor grote investeerders en financiering vanuit EU-fondsen.

Naar boven

Bijna alle provincies hebben fondsen waarmee duurzame energieprojecten gefinancierd worden. Dat maakt mogelijk initiatieven te versnellen als geld het grootste obstakel is. Zo heeft de provincie Fryslân het Fries Energiefonds. Via dit fonds gaf de provincie het bedrijf OrangeGas een lening van €200.000,- voor het realiseren van een groengas tankstation in Drachten.

“Veel lokale energieprojecten hebben net dat steuntje in de rug nodig om tot wasdom te komen. Met bijdragen uit Energiefondsen geven provincies het extra zetje dat nodig is.”

Naar boven

Energiefondsen zijn er in tal van provincies: van Noord-Holland tot Limburg en van Groningen tot Zeeland. Met die fondsen dragen provincies bij aan de versnelling van de transitie naar schone energie. Financiering kan op verschillende manieren plaatsvinden: als lening, als subsidie en soms ook als risicodragend kapitaal. De provincie participeert dan via een ‘revolverend’ fonds in een project. Uiteindelijk komt deze investering weer terug en is dan weer beschikbaar voor een ander innovatief initiatief.

Naar boven

Kortom: de regio is hét voor de hand liggende niveau om aan de nationale energietransitie te werken. En de provincie is dus dé logische overheid die hier stimuleert, steunt, regisseert en verbindt. Door partijen bij elkaar te brengen en belangen te verenigen. Door regionale en lokale initiatieven naar een hoger niveau te tillen en door nationale en internationale afspraken en plannen te vertalen naar de regionale realiteit. Door het voortouw te nemen als een gewenste ontwikkeling stagneert. En ook door blokkades weg te nemen, zoals belemmerende regelgeving en het ontbreken van financiering.

Naar boven
Video

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan
Sluiten

Overzicht

Scroll links
Hoofdstuk 1 Home

Poster 0
Hoofdstuk 2 Verbonden met de regio

Poster 0

Shutterstock 225910600

Ipo regionaleenergiestrategieen
Hoofdstuk 3 Economie, innovatie en werkgelegenheid

Tu delft bouwkunde delft 05

Ipo energyacadamyeurope

Ipo energyacadamyeurope

Istock 171156087
Hoofdstuk 4 Infrastructuur en landschap

Shutterstock 185467274

Ipo warmtenetwerken

Ipo warmtenetwerken

Shutterstock 402945790
Hoofdstuk 5 Financiering

Shutterstock 487685893

Ipo fondsen

Ipo fondsen
Hoofdstuk 6 Tot slot

Shutterstock 35146957

Poster 0
Scroll rechts